Samaw Marasaw

VIAHPA HAWTI PARU TYHPA NATA BIETHÂH - By F. Vanlalrochana, SDPO, Lunglei

BIEHMIA:
Ei biepipa hmâpa tawhna khita rei awpa ei chhuahpa cha a sia kaw thlâh ha aw. Social Media liata bie eima hmô tuapa maih he paphaopa ta hiezawh laih pi ta, eima zydua ta eima palôh â tymâ khai ha heih tyh.


Biethãh doleipa vâta Assam state liataKarbi râh liata satlia pano ta ama hrona ama pahlei heih khaw. Social Media liata hiezawh awpa chi he pachhaih thai ta, pasiapanô cheingei awpa he a pha kaw.

Atahmâhlâ biethâh pathli haipa chôchâh he eima rei tua aw.

ASSAM LIATA HAWTIPA PARUPA KYH :

“Assam liata hawti paruthaipa y ei ta, chata khata” tahpa he â hiezawh kaw. Athata buakhei pi ta. Rei chhi awpa a hneipa, mo hropa hlâta pahno hluh viapa nata baichha awpa a hnei kawpazy eima lyu kaw.

Mizoram liata he biethãh â vaw thaotôna cha he hawhna heta a châ khaw,

“Nava ta eina chhopa châ ta. Guwahati liata kidney etc zuah awpa Target hro hropa Gang athata amâ pielyu ei aw. Thotlâh su nano nanopa tawhta chyhsa 500 rachhôh pahriasa ei ta, chanahzy cha su nano nanopa liata hiezawh ei ta, ama Target chaipazy cha hawtipazy ama châ. Ama organ zuah khona vâta. Chavâta asohsi chyu suh vy. Guwahati liata he moleipazy he thokha cha patu ha ei ta, police zy ta chhao ama tlua hai.

Hawtipa kha vaih kaw muh vy"

Viah thuachhie tluapa, hmo zuahpa, cooker chhiepa a taopa etc etc....ahy hmahta na O chhôh pangiasa khâ”

“He hawtipazy he ama School tawhtazy kidnap-pa ta ama body parts zy ama zuah khohpa vâta thie ei ta, he ama thi tawhta motor sãkha cha hmô papuapa châ chho ta. Eima sawnah nochâchyu eima vaih pha thei n'awpa ta he bie he hiezawhpa a chã...”

Assam lâta chyhsa ngâtlâh kawpa he kyh he za hiahrih na ta. A hmeiseihpa ta a tlôpa ama pahno leizie eina kaw chho. Biethâh (Rumours) deikua cha y tlai ta. Police Station miano nata ama police hyutuhpazy bie ei zâ chhona rakha liata chhao he hawhpa kyh liata report a y leinazie ta einâ kaw chhy ei.

He he hawtipa parupa hmo he tlô beih vei tahna châ leipa ta, atahmâhlâ biethâh kyh liata ei hiahrihna einâ chhyna ei a chã.

1.10.2019-LIATA HIAHRIHNA EI DAOPA :
Major Kunga, CHAN tawhta hiahrihna, “Zâkhahnia khata Lunglei khihchhôh liata hawtipa 2 parupa châ ei ta, a parutuhpazy he viahpa, thuachhie atluapa hawhta â reihpazy ama chã châhrasala Lunglei ama puasai hlâta  Lunglei Police zy chata ama patu hmâ ha. Asohsi chyu suh vy…tahpa he biedopa a châ ma?” tahpa a châ. Ei chhyna cha biedo leipa a châ, tahpa he a châ.

He hawhna heta a naosia kawpa ta bie a hiezawh ta. Eima pahnopa chhao, eima pahnochheipa zydua chhaota â hiezawh ta.

KOLASIB-LIATA HAWTI A LEIPA NATA PACHÂPADYPA HMO :

He he târi 1.10.2019-khata he hawhna heta athata Social media liata â hiezawh heih.

BREAKING NEWS
“Kolasib liata atahmârô tlai khata hawti kô 4 rachhôhpa cha a paw ta Daoh liata  hmo a chalei chhôhta viahpa ta ama vaw chalo syulyu ha. Atahmâ he Information liata ama phuah ngâkaw. Asohsi chyu tua ei suh u. Viahpa chyhsa paru hmâhpa he a hmeiseihpa na a châ, eima sawnah miah parupa khai hlâta eimâ sohsi hmeiseih awpa â ngiah ha bâ.,” tahpa a châ.

Châhrasala he he hmo ydâh dopa tlao vaw châ :
“Atanoh Dt. 1.10 19 nohchhôh dawh 12:30 Pm rachhôh khata, chanô hawti kô 3-pa Julie Lalhruaimawii d/o Lalrammawia of Kharzawl, Bilkhawthlir cha a paw ta Kolasib liata Adhar Card pataosa awpa â chhuahna su lâ a chhi ta. Adhar Card taona daoh 'Hmar Arsi Dawr' Diakkawn Kolasib liata, daoh chhôh liata ama y nota, a Paw pahnolei chhôhta ano khota pua ta, he a pua no he a vaw hmôpa nata a sievawna a reih theipa y vei ei. Hawtipa he Diakkawn Achhyna-O tlãh lâ khypa ta, Salem Vaih pangaipa ta zu ta, Jubilee Road liata kaw puapa ta, Bazaar tlô leipa ta AG Vaih lâ a tlei na ta pangiasapa a châ.  Pihnô Lalhlimpuii (58) w/o VL Siama(L) of AG Vaih, New Diakkawn Kolasib chata ama Okah liata tho a patlaw hai nota he chanô hawtipa he a vypa ta, 'Ei pâ hnohta nâ chhi tyh', vaw tah ta. Ano chata 'Khataihlia nama y?' tahpa ta, hawtipa heta 'Khu lia' tahpa deita achhy thai ta, chatanachata ama hmô ha heihpa a châ. Hawtipa he viahpazy ta amâ chhipa châ thlyu aw vei, Hmar Arsi daoh kiah liata,  Pihnô Sangpuii Hawker yna rachhôh liata, viahpazy ta hmo ama chaleipa ama hmôpa nahta pahlaopahlipa ta biethãh do leipa a pua hapa a lyu kaw.”

Hmo ano leipa lâta sie tlamaw sala, peihria leipazy ta ku ama tao theina a châ thlâh bâ cha zaw.

HAWTIPAZY KHÂSIAPA NATA ASOHSIKHEIPA :

1. Hawtipazy he parupa nata achhi syulyu ha awpa ama nao. Ahyzy ta tlyma, khataih su liata tlyma paru ta a chhi syulyu ha awpa naosia kawpa ama châ. Chyhsapa hmâpa sôhpaliena he khizaw sôhpaliena laipa châ ta, hawtinah he paru'pa nao chai ei ta. Eimâ hrohrua awpa â ngiah. Eima sawnah yna su pahnopasia â ngiah kaw. Ama kôkhih nahta ã hmiepa ta ama pahnothaina rakhata avaih-lyuna kyh eima pachu awpa a pha.

2. Hawti parupa dei châ vei, hawtipazy heta paraopakeina athata amâ tyh. Asohsipa ta, nô nata paw zy chhao tôhpi eima phia via awpa â ngiah.

VIAH ILP NATA SPONSOR :

Sponsor-hnei leipa ta ILP he â hnei thei vei. Sponsor-tuhpa hluhpizy ta viahpa eima sponsor-pazy uasa pazi lilãh khao ma pi. ILP chôchâh he eimâ sohsi kaw awpa â ngiah.

BIETHÂH NATA BIEDOPAV:

Biethâh he cha thlih hawhta pathli ta, â hiezawh chatlie kaw tyh. Biedopa a chyh via lymâ tyh hra. Eima bie pahnopazy tapôh zo thlâh ha leip'aw sihla. Tharôh hmâpâ awpa achhuahna chhochhi cha khâchã a maoh-oh ei sihla. Kheihawhpa hmo tlyma eima ngâchho leipa a y khiahta cha, Police thlaita chhopa a pha chai.

Tawhta, BIEDOPA a tluatuhpa châ ei sihla a pha thlyu aw.

No comments