Samaw Marasaw

ASER 2018 : SIAHA DISTRICT LIATA SIKU HAWTIZY DUASU Â HNAI



Mizoram State chhôh liata hawtipa, Siku kiah khi a pha hapa hawtipa zakha liata 99.6-zy ta siku kiah taraw hra ei sala, châropa reipa liata nata Mathematics liata amâ hnai kaw.

He chôchâh he India liata achuna siekheizie nata duasu achupasiatuhpa, NGO pahno a hlao chaipa nata ngâtlâh chaipa hawhta pachâpa, Pratham chata Annual Status of Education Report (ASER) 2018 ama papuapa liata palâsapa châ ta. He Report he apachhuahpanohtuhpa NGO ta ama siekhei tyhna dâh tyhpa hawhta nata achuna kyh liata pachâ peimawh âchhih ama tah chaipa alaichadaipa ta, achuna asâh viapa hropa zydua apahniehna awpa ta pachâpa, achuhaipa hawtipazy ta châro reipa ama thaina dâh nata Mathematics ama thaina dâhzy tawhta achupasiana he ama panua.

Mizoram State amâ chupasiana liata, District 8 liata District 5 liata py 3 nata py 5 likah achuhaipa akhophie hlâta hluh viapa syulyu ta ama py siepakhô hapa (ama passed hapa class) liata amâ chupa achuna bu liata arohpazy cha reih thai vei ei.

He hleikhôta, Py 5 taihta achu hapa nata Py 8 taihta âchu hapa hry liata chhao Py 2 achuhaipa achuna bu â pahnia kawpa ta reih thei leipa pachâkhi ama y tahpa ASER heta a palâsa hra.

ASER 2018 ta a palâsana dâhta cha Mawrâh thotlâh siku liata  siku hawtipa, Py 3 nata Py 5 achuhaipa hryta Mathematics liata Thypa (Substraction) thai leipa zakha liata 27 hlei y ei ta; Py 5 nata Py 8 achuhaipa hry liata Mathematics liata Raipa (Division) thai leipa zakha liata 36 daihmâ ama y thlâh ha chy.

He hleikhôna heta ASER 2018 heta siku hawtipazy châta angiah hialiapa chhao palâsapa ta, siku zakha liata 39.6 liata ti pathaih awpa do awpa y leipa ta, zakha liata 55.4 liata lyupâ puana ano-eihta y leipa ta, chanô lyupâ puana awpa châta taopa hmâhtlâh leipa zakha liata 65.1 a y hra.

Tawhta, thaina nata achuna hriapha thei awpa liata chhao Siku zakha liata 82.4 liata Library y hra vei. Zakha liata 77.6 liata dôhlatha (Electricity) y leipa ta, dôhlatha y khaipa chhao rai châ sala, siku zakha liata 99.6 liata hawtipazy hmâ awpa Computer y vei.

Mizoram District 8 hry liata Siaha, Lawngtlai nata Mamit liata ngâlâh hawtipa siku kiah khi a pha hapa, siku kiah mâh leipa y ei ta. Siaha liata cha hawtipa siku kiah khi a pha hapa, siku kiah mâh leipa zakha liata 0.4 ama y. Mizoram liata Aizawl District tah leipa liata cha Private hlâta Sawhkhâ siku liata a kiahpa ama hluh via.

Siaha District liata achuhaipa zydua tawhta Private siku liata akiahpa cha zakha liata 7.3% ama châ.

Hawtipa, siku akiah hapa, Py 3 tawhta py 5 likah achuhaipa hryta Py 2 achuna rakhapa hawhta pachâpa achuna bu liata châ arohpa a phathipa ta reih thai leipa hluh chaina District cha Serchhip châpa ta, zakha liata 87.4% tap y 2 achuna bu a phathipa ta reih thai leipa ei ta; a pazipa ta Siaha District châpa ta, Py 3 nata Py 5 likah achu ha tlôh ta, py 2 achuna bu a reih phathi thei leipa zakha liata 83.8% ama y.

Py 6 tawhta a chô lâ âchuhaipa, Py 2 achuna bu liata châ arohpa a phathipa ta a reih thai leipa hluh chaina cha Lwngtlai District châpa ta, Champhai nata Serchhip ta pazipa ta, Siaha District cha 4-na liata ama y. Siaha District liata achuhaipa, Py 6 tawhta a chô lô achu ha tlô ta, Py 2 achuna bu a phathipa ta a reih thai leipa ynazie cha zakha liata 16.9% ama châ.
District nano nanopa liata Py 3-5 achuhaipa hryta Mathematics liata Thypa (Substraction) athai leipa zie palâsana liata Lawngtlai liata hluh chai ei ta; Siaha District deikua he liata eimâ sâh kaw. Athaipa hluh chaina eima châ. Siaha District liata Py 3-5 achuhaipa hryta Thypa athai leipa cha zakha liata 12% deita ama châ.

Py 6 tawhta a chô lâ achuhaipa hryta Raipa (Division) athai leipa hluh chaina cha Serchhip District châpa ta, zakha liata 56.2% ta thai leipa ei ta; Siaha District cha Kolasib pazipa ta he kyh liata hmahsie chaipa eima châ. Zakha liata 13.6% ta Raipa thai vei ei.

No comments