MARA NOVEL : PHURIE, BO 5-NA
Ngôki-nah O liata Biekhâ biereipa kha a palôh lia rai ta a thi thei leipa vâta Dôthâ chata khihchhôh liata chhao a y pahâh thai khao leipa ta. Ama khih satliazy ta a ru lâta amâ iekhyzie nata a maophyuhna awpa liata palôh amâ raohzie zy cha a pahno thlâh hapa vâta a tao leipa pi zy hmahta ama pataosa heih tlamaw aw, tahpa hleikhôta, a nônô nata pawpaw, nôpi pawpipa a kaw châ laih hapazy hmahta noza hmiachhiepa ta khihtlâh hmia hmah kha khao lei y ha ei la, tahpa ta Biekhâ chô liata phuhlana awpa sai pachâ ta. Daihti ryhpaohpa a mokhâh thlâh ha bâ.
Nohkha
cha Dôthâ cha tao awpa nata hria awpa hropa muarua a y leipa vâta O liata a
tâkô vaw chata hai ta, cha nona chata a viasapaw Vâchai he avaw ngia ta.
“Unawh
Dôthâ, atanoh cha Lôpi chavah lâ ma eima za sie lai tua ma? Âhmie ravo awpa
pazu-pavaw ta zy chhâ eimâ zâ byh tua vâ?” vaw tah ta.
Dôthâ
chata, “Chata bao tly..Cha-ypi daihti châta tahpa ta eima chaihrai zy la ei vaw
patiahpatâ ngâkaw taraw y,..Pamih thlâpâ hâdy â chhih kaw bâ na tah tyh?” tahpa
ta Vâchai cha vaw hmiachhypa ta a tâkô chatapa cha a tiah nata tiah lei mona
châta pachôh liata tho cha kaw pazapa ta, chakoh pachhaipa ta za lawh ta.
Vâchai
chata, “Chata chuh..Cha-ypi châta râh a khiena daihti avaw pahieh papua bâ sala
a pha aw..Zôrih tlâh liata Chaoliah, a ki hmahta â tyh daihmâ hapa ama tahpa,
ama ka thei mâh leipa tlai khana ka awpa eina pahla kaw y!” kaw tah ta.
“Ama
reina dâh kha na zo rai mâ? Chakâ vaih pasaipha, Laihnua ta a reina dâh
chhochhi khata cha, ‘A ki liata vâhiah laihsa, chhithai ngâsâpa avaw tyuh ta.
Ei Meithei ta kei mopa-ai na ta, ei Meithei ei papa awpa chyta na vâhiah laihsa
chata na vaw pahneisao ta, ei maoh-ri khai ha. Ei kaw thei papuapa cha Chaolia
cha hmô awpa rai vaw y khao vei’ a tah bao kha. Daihti ryhpaohpazy a tyh thei
sala, ka awpa eina pahla kaw hra tlai na! Sakhia khokheina zy daopa ta, ei
hmiakô liata vaw haoh papua tlai mawh sala aw!” kaw tah hra ta.
Chaoliah
thâtih cha reih laih lymâna chôta Lôpi chavah lâ sie awpa chata a thao haw ei
ta.
Khih
tawhta â hla tu leipa, thoraohpa hluh kawna su, tho tih awpa ama haw tyhna su
cha thlai ta kei tlô ei ta. He su he Khihhrâ khihsawzy ta thoti awpa ama phao
chaina su châ ta; thothih râhhmâh pha kawpa, thoraohpa ngie awpa chhao a hluh
kawna su a châ hra.
Dôthâ
nata Vâchaicha ama reikah leipa ta Lôpi chavah lâthlôh cha a zâ chhih lymâ ei
ta. He Lôpi chavah chaby liana heta pazu-pavaw hluh kaw tyh ei ta. Thotheipa,
pazu-pavaw zy ta ama nie tyhpa yna su chaipa a châpa vâta pavaw chi nano nanopa
hluh kaw ta; pazu lâchhâh – Leichâhpa nata a hropazy chhao ama hluh kaw tyh
hra. Anodeikua, my pati nie khai tawhta a thaopa ama châpa vâta zâlâ nohtla chy
tah leipa ta cha hmô awpa y khao heih thlyu aw vei ei.
Cha
hawhta buakha chhôh tlai bie a chho leipa ta amâ zâ pazi lymâ nona chata,
lâthlôh laikachha la, tho ama haw tyhna su liana chata tho pahreih ngâpa satlia
nata laihsa ao nata reih châ sala a ngiapa he thei ei ta.
Dôthâ
chata laihsa ao nata reih cha kaw nahthlie pasia ta, Ngôki ao a lyu kawpa ta a
pahnopa vâta Vâchai hnohna chata, “Unawh, buakha ta he chavah kaopa liana heta
aomâhzy sypa ta a pahâ chy tua sih cha” tahpa ta ama hmiakô ta liata lôphiapa,
atyuna châta aryh kawpa liana chata tyuhmo paryhpâ ha ei ta.
Vâchai
chata, “Unawh, zâhnia zoh ta Biekhâ biereipa kha ma na pachâ ngâthlâh ha chy
ma? Na hmiaphaozie dua ma nohhro lyu lei kaw?” tahpa ta a sahria liata
aomâhbeih cha za thaohpa ta, a hmao liata kaw tei ta. Meilô cha za tupa ta kaw
sypâ lymâ ta.
“Unawh,
hmeiseihta la zâhnia zâ ta eina tahna dâh kha la eina mohnaopâ tu ha. Biekhâ zy
hawhpa ta mohnao sakhia kawpa ta ei kyhchhie eina reipa la ei khoh ngâsâ hra
vei. Vânoh to leina hmahta châ ha la, tahpa ta kha zâ kha na bie zyh ha na ta;
châhrasala, daihti ryhpaohpa ei hmô tita la â pahno kaw hra aw. Ei khoh kawpa
vâta hârapa châ vana mâh my unawh..” tahpa ta a aomâh beih cha meilô tupa ta
kaw sypâ hra ta.
Vâchai
chata, “Biekhâ hrozie nôchâ cha pahno khai thlâh ha pi ta. Ama hneina khi
apalaikheipa ta riethei sipasapazy miah tlahnao tyh ta. Khatita ma la a chô
liata hiahvâ hiehâhna a tlô hra tlai mâh my. Unawh, hmeiseihta la, ei unawhpa
nata viasapa na châpa vâta chhao châ hlei leipa ta, eima khihsaw satlia hryta
riahphapa nata chhyupa, sa luh a phaoh theipa nata laihsazy chhaota aru lâta
ama cha pasâhsapa na châpa hnaihta ma Biekhâ heta châ iekhy ta, heta na
thâchhie noh nata tlâh ta a cha zawh tyh vâ ma he, ei tah tyh cha
maw!...Kheitarai châ sala, hro pasihna a pahawh tua ei sihla, heta he la châ
ngâthlâh ha aw ma pi..duasu cha â thla thei hra mâh my” kaw tah ta.
Dôthâ
chata a viasapaw biereipa cha a pachâ khao leipa ma a châ ma, laikachha tho ama
hawna lâta laihsa ao a theipa, Ngôki ao nata reih a lyu kawpa ta a pahnopa lâna
chata a nah pachôh syulyu ha ta.
Laikachha
lâta thohaw ngâpa laihsa ao cha chavahkaopa tawhna chata tlao avaw thei pha kaw
ta. Ama ao nata reih chhao a sia viapa ta â thei thei ha hra.
“A
uh Biekhâ, zâhnia zâ ta a uh Dôthâ chôchâh na reipa kha a hmeiseihpa ma a châ
ma? Kha hawhta kha a y hmeiseih ma? Dingô byh chô liata â zia hmeiseih mâ?”
tahpa ta tho patlawpa pyu hryta Ngôki ao cha pahmei thai rimâhpa châ vei!
Dôthâ
chata ao vaw puana lâ cha a nah pachôh via heihpa ta, Vâchai hnohna chata,
“Unawh, chuh! Eima haiphiahpa Biekhâ ta Ngôki nata a nô tho a pahreih khei ha
heih chuh..khâpa haipa bie ma a hmao heih ma kaw nahthlie paru tua sa y. Kha
lia kha avaw tyuh thlâh ha ma y” tahpa ta laikachha lâ cha pahlie thyu ta, khy haw
ta. Vâchai chhao cha reingiah kawpa ta âtyu hmo liana chata atyuhpa ta, a
noraihpâ kaw ta.
Tho
ama pahreihna tawhta keih pangawh rachhôh ta liata alô laitu leipa a chhaipa ta
Dôthâ chata a hmiakô ta liata Biekhâ ta Ngôki nata a nô tho a pahreihkhei no
cha kei hmô thei ha ta.
Nohhro
chhao Biekhâ heta Ngôki nô palôh pahnie a chhuahpa ta tho vaw pahreihkhei tyh
ta. Atanoh chhao raitly tyhpa cha bao hnaihta, a heih satliazy ta râh amâ khie
ngâkaw nota Ngôki nata a nô tho phaona lâ a zi heihpa he vaw châ ta.
Ngôki
nô cha thokô ry liata dawhkiah ama paduapa liana chata tho vaw pasâ ngâkaw ta.
A yna tawhta â hla tu leipa liata, Dôthâ hnôhchhypa ta Ngôki chata Biekhâ tho
patlawpa cha vaw mokhâhpa ta, avaw tyupâ thlâh ha ta.
Biekhâ
cha a tho patlaw ngâpa a chalihsaipa ta, Ngôki cha kaw uahnaopa ta, “Hmeiseihpa
tlai maw…Dingô nahta amâ vâ-ia hra rai khiah maw? Dingô ta a mona dâhzy kha amâ
tlaichhai hmi kaw bao..Kha zâ kha la satlia hropa a y hrapazy chhao ama hiehâh
kaw. Anodeikua, ‘Hâra thorapa, nôpaw chhoreituhpa a hnei leipa cha la, ano y ta
tlâ y lahvâ!’ tahpa ta tlao amâ chalihsai hapa kha a châ” tahpa ta tho cha
patlaw pazao ha heih ta.
Dôthâ
chata Biekhâ haiphiahna zie cha a pahnopasia via ngâkawpa vâta a hnôhky lâ
tawhta a zawthlu ta, a rao kei rie awpa cha byuh kaw hrasala, bie hropa thei
via awpa a y aw, tahpa ta a hmiakô liata haipa bie, biedopa hawhta a lohpapua
ngâpa cha sai pazao ha heih ta.
Ngôki
chata, “A uh Dôthâ cha cha hawhta a y rai mâ? Chyhsa a reisipa, chanô kiah
liata ydâh a thai kawpa, rei awpa nata rei lei awpa a pachhaih thai kawpa châ
tlô. Cha hawhta ngâsâ cha a y rai mâ?” tahpa ta zo lei hmi kawpa ta Biekhâ cha
hiahrih heih ta.
Biekhâ
chata a thopahreihpa a chalihsai hlei leipa ta, “A! Ngôngô, hmeiseihta la kei
chhaota ei tah hra. Dôthâ he hârapa hmahta châ taraw hrasala, siana kao chhao a
hnei hluh kaw hra. Châhrasala, chhoreituhpa a hnei leina zyu khi âvaw lâpapua
ha tyhpa ta ei pahno. Rei hluh byuh vei..Dingô hiahrih la a cha chho khai thlâh
ha aw” tahpa ta a tho patlaw ngâpa cha thyusaipa ta Ngôki kiah liana chata a
kaw tyuh ta.
Dôthâ
chata mo a ru a tah kaw bâ tlaina…haipa bie, pakahpaleih pahnia kawpa ta
biedopa rei ta a rei lymâ thlâh hatuhpa cha â nyuna su tawhta kaw pua ta, Ngôki
hmiakô liata taikhy ta, chanaoh awpa cha a chhôhmaruhpa lâ tawhta kaw tuahtuhpa
chata pakhâ thei sala a ngia khao vei! Châhrasala, ‘Nâ zaw hlâta na tlana awpa
mo ha tua tyh ma y’ tahpa ta a nônô ta a pasyuna bie kha khâchâ zyhpa ta, a
hiehâhna vâta â chalyu ngâpa cha a nyukhei thlâh ha chy ta.
Biekhâ
chata Ngôki cha a kei hniapa ta, “Ngôngô, Dôthâ thâtih la paso bâ chy tua sih
châ! Eima pano likah he tlao pasia abyuh tah mâh hra va chi mâ? Ei cha khozie
chhao pahno khai chi ta..na nô nata paw zy chhao ta na khoh thlâh ha hra ei.
Khâpa rairuna ma na hnei rai tly? Atanoh taihta na palôh dopa chhao eina chho
khoh vei chi?” tahpa ta Ngôki cha kei chaku achhuah ta.
Ngôki
chata thlai Biekhâ ku cha vaw pazawpa ta, “A uh Biekhâ, hmeiseihta la ei cha
chho hih..uhta, rilâhpa a hnei leipa châ na ta. Nâma he ei uhta, ei rilâhpa
hawhta ei cha hmôpa na châ. Na sietanô chô liata he hawhpa palôh na phaoh thlâh
ha khiahta cha â do thai rai mâ? Nâma nata keila, siechaw hawhta tlao a hmô
sihla a pha via na ta ei pangiasa” tah ta. A hmi liata pahneina hmi tlyma hiehâhna
hmi tlyma hmô awpa y vei. Hmeiseih na, china nata thlahzohna nahta a pahlaopa
tlao alyu viapa ta â lâ. Phoso zuah a châna deikua â pielyuzie liata palâsa
heih ta; chanô hropazy hawhta a ngâchyu chakhyh awpa a châ leizie chhao â
pielyuzie tawhna chata Biekhâ tlai chhaota a pahnothai kaw hra aw.
Dôthâ
chata â nyuna su tawhta amâ pielyuzie cha khâ vaw moh thlâh ha ta. Biekhâ
hmiakawhzie nata noza hmiachhie a pahnoleizie zy, laihsa hluhpi cha tahraruapa
ta avaw pahnie ha tyhna dâh zy pahno khai thlâh ha hra ta. Ngôki chhao cha a
pachâ ngaita kaw. Châhrasala, ama kiahpâhta liata Ngôki nô a y thlâh hapa vâna
chata kheita y hraoh bao va ei, tahpa ta a hmiakô liata a kyhpachâpa, haipa bie
hmâpa ta pahnie a chhuah haituhpa Biekhâ a pielyuzie cha a reikah leipa ta a
sai pazao ha heih.
Biekhâ
ta Ngôki achhyna reikah a theipa cha, ano, chyhsa a palaipa nata a khotlâhpa,
‘KEI’ â tah hrapa châta cha thei a ru kaw tlaina!
A
hmiaphaozie avaw nano ta, a hmia cha cho vâ na, a tah thlâh ha bâ. Yna ziana
chhao pahno leipa he lyu ta, eikhapi ta thyu ta, “Ngôki, hmeiseihta la naw,
Dôthâ vâta na palôh na pahypa thei va chi, tahpa he ahy asaohiah a ngiah leipa
ta ei pahno. Dôthâ zy hawhpa, ahy ta ei I nata awh, ama tah leipazy hmiakô
liata la ei sâh tu ha. Khihhrâ paw hneirôhpa, Khailua saw châ vâ na mâ? Hâra
thorapa Dôthâ zy hawhpa ta ama pho thei awpa chyhsa châ va na..vaw ngia ma
y..khatita ma la ei tovyuh na châ pyly aw…cha tita la ei ngiachhiena ahawpa ta,
nâ ngiapachhina mothlih hru awpa ta einâ haw chi..vaw ngia ma y…” tahpa ta a
aoki pua kaw pasâh khai ha ta.
Ngôki
cha a no-âh ngâsâ tahpa a hmiaphaozie liana chata a lâ thlâh ha ta. Satlia
uhtheipa dei châ leipa ta, laiheihpaw a châ hapa, Biekhâ hrozie cha cha hawhpa
avaw châ aw, tahpa pachâna a za hnei leipa chhao a châ thei. A no pua raih ta,
palôhtlâh lei kawpa ta ama vaw siena lâthlôh lâta a kua ngâkawpa Biekhâ cha
no-âh tah hmi kawpa ta kei moh ta.
Ngôki
nô chhao chata cha hawhta Biekhâ aoki a sâh kawpa cha avaw thei thlâh hapa
vâta, “Ngôngô, khazia ma na uhta Biekhâ cha palôhtlâh lei kawpa ta a kua syulyu
haw..tho chhao pahreih khai mâh pi vâ! Kheita ma namâ tah haw?” thlai vaw tah
ta.
Ngôki
chata, a ao a chalyu khaipa ta, a ao liata hiehâhna a kaw lâpapua awpa cha
nyupa ta, “O lâ hmo peimawhpa tao awpa a hnei tahpa eikhapi ta pahnopapua ta, â
lie ha kha maw” tlâ tah ta. A nô chata, “A raita chapaw tlaita â tyh rai dia ma
a thai! Eikhazie ma na kiah liata â tyh bâ rai chuh…Dôthâ he la amâ vaw tlu lei
kaw sai na” tahpa ta Ngôki cha kaw diah ta.
“Ei
nâ bao hra he!” tahpa ta kaw pahneih pakhei ta.
A palôhrupa deikua â ly kaw tahpa a hmiaphaozie pakhâta ta vaw moh thlâh
hatuhpa châta cha hmôchei theipa châ vei. Chatanachata, ama nôsaw chata tho ama
patlaw chiehpa cha dawhkiah liana chata pasâ ei ta.
Ama
kiahta liata anyu thlâh hapa, Dôthâ palôh cha alyna ta bie ta. Ngôki chô liata
âlyna cha ma hluh via ma, Biekhâ noza hmiachhiena hmi chata ma palysa via
ma?tahpa thlie hapa châ ei sihla, Ngôki chô liata âlyna cha a hluh via ngyu aw;
châhrasala, Biekhâ noza hmiachhiepa hmi khata a palôh a pa-eih kaw..
Ngôki
nô chata, “Ngôngô, kheita eima tao khao châ? Pawtho kiah thei hra pi vâ! Kheita
thoraohpa eima ngie khao châ? Dôthâ kha eima vaw hrua vei kha maw tah tyh”
tahpa ta nôpo hmi kawpa ta a vâ kaw uapa ta, ama kiah liata thokô lai kawpa, a
chiah raoh pha kawpazy cha kaw moh laih ta. A uahva hmi kaw.
Dôthâ
chata cha cha daihti ryhpaohpa tlai a châ, tahpa patu thai awpa ta ahy chho a
ngiah vei. Anodeikua, eikhapi ta a kaw pua khiahta cha ano leipa lâta ama pachâ
tlamaw aw, tahpa a chipa vâta a viasapaw, Vâchai ta avaw hâna su lâ cha za kua
heih ta. A hmi liata thapawhna cha hmôchhei thaipa châ vei!
Ano
vaw hâ thlâh hatuhpa Vâchai chhao chata Dôthâ a zu ngâpa cha a kaw hmô patawnah
ta a hmi liata thapawhna a ypa cha avaw hmôpâ ha hrapa na a châ aw, “Chuah!
Khâpa hmophapa rimâ cha ma na hmô haw? Na khyna lâ kha na hmia cho vâ na tah
ta, nâ zuna lâ dia ma na hmia liata nohkhaihpa a baipa hawhta a vaw ta na vaw
thlâh ha heih?” thlai vaw tahpâ lymâ ta.
Dôthâ
chata, “Unawh, palo khâ..tavia hmoto ei cha chho khaw..akhy para tyh..” tahpa
ta ama vaw siena lâthlôh lâ cha a kaw chhih pakhua ha heih ta.
Vâchai
chata, “Unawh, nâ dia ma lâthlôhzy na pavia khai ha y. Noh khiahma na pari?
Lôpi chavah ngaina lâthlôh cha he lâ hih. Khalâ kha cha khih lâ eima kua heih
aw tahna ma?” tahpa ta palôh châpâ lei kawpa ta a chai chahnaopa ta a paraparô
kawpa ta nata a huatlâ kawpa ta ama vaw siena lâta a kua ngâkawpa Dôthâ cha kei
uahnao thlâh ha ta.
“Akhy
thlâh tyh..Tavia ei cha chho khaw…” tahpa ta hmohropa reih hlei leipa ta Dôthâ
cha a para kawpa ta khy lymâ ta. Vâchai chhao chata hiahrihna hropa hnei khao
hlei leipa ta a reikah leipa ta Dôthâ cha pazi ha hra ta.
Amâ
zâ chhihpa lâthlôh tawhta lâtlei avaw y tua chaipa cha a chhih heihpa ta,
buakha ama sie tawhta Dôthâ chata Vâchai hnohna chata, “Unawh, Ngôki nata a nô
tho vaw pahreih ngâkaw ei ta. Tho ama pahreih chiehpa a chyhpâ hapa vâta thokô
liata a raohpa ei ngiepa tua aw ei, tahna ta..na reikah leipa ta vaw y thlâh ha
ma y. Ama ypa a pahno leipa hawhta eima y awpa â ngiah” tah ta. Ngôki nata a nô
yna lâ cha pangai ei ta.Ngôki zy ama y tahpa pahno chhielie leipa hawhta ama
yna lâ cha kei puapahlie ei ta.
Âmo
hnôhchhypa ta ama dawhkiahzy vaw paryhpari ngâpa Ngôki nata a nô zy thei thei
awpa chata Dôthâ cha kaw pakhu ta. Ngôki cha thlai avaw heihpa ta Dôthâ hmi
avaw hmô patawnah chata, a palôhrupa liata avaw pachâ ngâ nota âvaw luah thlâh
hapa vâta ano-âhna nata Biekhâ biereipa a pachâ no a châpa vâta pua a pahlawpâ
ta; Dôthâ avy ngâpa cha thlahmipa a vy ngâpa hawhta no-âh kawpa ta vaw tawpâ
thlâh ha ta. Eikhapi ta â kaw theipapua hapa ma a châ ma, “Einâ! A uh Dôthâ,
nâma dia!” tahpa ngâlâh he kaw reih ta. A nô chata Zithai ta a aw khiahma tahpa
ta a hnôhkyh lâ avaw heihpa ta, “Ngôngô khâpa maw?!” tahpa ta Dôthâ nata Vâchai
zy avaw pazi ngâpa cha vaw hmô h’aw hra ta.
Ngôki
nô ta Dôthâ avaw hmôpa cha âly kaw hra, tahpa a
hmiaphaozie liata â lâ thlâh ha! Dôthâ chata cha hawhta Ngôki ta no-âh
hmi kawpa ta avaw tawpâ thlâh hapa cha vaw pakiehthlupa ta, “Chuah! Ngôngô,
Nônô, nâmo nôsaw dia? Nônô tho ma nama phaoh?” thlai kei tah ta.
Ngôki
chata, “A Uh Dôthâ, pua eina pahlaw khai ha ei chi chuh! Ei cha vaw pachâ
ngâkaw nota na vaw pua thlâh ha bao…Uh, hih ei nâ nahta tho phaoh pi ta, chapaw
eima hnei hra leipa bao hnaihta eima phao khi chhao hmô thei ma pi hih. Thokô
hra kiah thei pi vâ..Khâpa tah awpa ma namâ chhuah rai?” tahpa ta Dôthâ cha kei
moh ta. A nô chhao chata, “Dôthâ, kha he nama viasa pano ta nama vaw sie chhopa
cha thohaw awpa chhao eima hnei vei hih, maniah vaw thlâpa tua u!” thlai vaw
tah lymâ hra ta.
Dôthâ
chata, “Lôpi chavah lâ eima sie aw, tah pi ta. Nâmo nôsaw dei ma za sie ei chi?
Khazia chapaw pawtho kiah thaipazy namâ zâ pazisa vei?” tahpa ta Ngôki nô cha
kei mohpa ta, “Nônô, thokô cha kha he vaw kiah sa y, ei vaw thlâ lymâ hih”
tahpa ta thokô cha kiahpâ lymâ ha ta. Vâchai cha pua a kâchhie khai ha ta. A
unawhpa, a viasapa a pielyuzie cha a pahneichhipâ tlô; Ngôki nô mopadei cha
pahnothai thlâh ha hra tlô, a no a raih kaw.
Buakha
chhôhta Dôthâ chata Ngôki nata a nô phaoh tiah lei awpa tho raohpa cha za
pathla hmâ thlâh ha ta. Ngôki hmia liata alyna cha hmôchhei thai awpa rai châ
vei. A tlaichhai chaipa, a kyhpachâ chaipa apielyuzie chata a nô palôh pahnie
hra vei sala, ano palôh deikua a pahnie chaimâh tlaina!
Dôthâ
thokô tawhta a za chô tawhna chata Ngôki dawhkiah liana chata tho cha pasâkhei
heih ta. Vâchai chhao chata Ngôki nô cha thlai bao hrapa ta, Dôthâ ta thochiah
a thlâpazy cha pabopa ta, Dôthâ zy yna tawhta a hla tu leipa liana chata bua
kaw hra ei ta.
Ama
kiahta liata tho tô lai kawpa a zawh thlâh hapa chô liana chata Ngôki cha a kaw
tyuhpa ta, Dôthâ ta thochiah a thlâ chiehpa, dawhkiah liata phao thei awpa ta a
pabo ngâ nopa cha mohpa ta, “A uh Dôthâ, atanohla ei cha vâ pachaihpa ta na ei
pahno. Nâma sai na ei cha pachâ thlâh ha” tahpa Dôthâ ta a tho pabo chiehpa a
kaw hlâpa cha dawhkiah liata vaw pasâ lymâ ta.
Dôthâ
chata, “Keimo zy cha miah nama pachâ hmeiseih hraw vâ ma i?” tahpa ta saisopa
ta Ngôki cha kei diah ta. Ngôki chata a nô thei thei lei awpa ta a ao za
pazyhpa ta, “A uh Dôthâ, biedopa reipa ta la atanoh tho eima za phaopa cha ei
nâ ta ‘Na uhta Biekhâ hrua tua sih’ a tahpa vâta a zâ chhi pi ta. Na thâtih na
chho chaimâh ta..Dingô-nah O liata nâ pielyuna dâh zy chhao khaw na chho ta..”
tahpa ta Dôthâ cha kei mo ta.
Dôthâ
chata, “Cha Biekhâ cha kheita ma ei thâtih cha a reih rai? Thophaohna lâ a cha
za zipa cha taihlâ a y haw?” tahpa ta palôhtlâh leipa hawhta Ngôki cha moh hlei
leipa ta vaw palie ta.
Ngôki
chata Biekhâ ta a thâtih a reina dâh zy, a zo leina zie zy nata Biekhâ â tyhna
dâh zy cha phie chho khai ha ta. Dôthâ chata a pahno khai thlâh ha tarawpa ta,
Ngôki pakah tawhta mohropa eih a châ leinazie â châhkheina châta cha hawhpa bie
a nahthlie chanei heihpa chhao cha no-aina rai hnei vei. Ama likah liata tlao a
hnia viana tlôkhei ta; ngâchhihna paw a pakai hapa tawhta ngâchhihna roh, a
pahâh viapa ta tlao a papuasa ha heih. Henah pano he la, ama likah parao awpa
achhuahtuhpa ama hluh viana châhki ta, tlao amâ pazaona â I via tyh tlô ta.
Dôthâ
chata, “Ngôngô, hmeiseihta la Biekhâ heta einâ iekhyh kaw, tahpa cha ei pahno
thlâh ha mâh my. Anodeikua, kei cha heta he tlâ châ na ta. Nô paw hnei khao
leipa, ahy ta ei I ei awh ama tah khao leipa ei châ. Nohkha noh liata vâchhiena
zy hmah avaw tyhpa ta, duasu chhie viapa liata ei vaw duah heih chhochhi
khiahta cha, mohnaona torai taopa ta, khihtlâh hmiakhâ khao lei ngâna taihta a
y theipa duasu liata a duahpa ei châ. Cha hawhpazy cha rie tlô leipa sala,
tahpa ta hiahvâ ei hiah tyh mâh my! Châhrasala, chyhsapa he, hmialâ pangai
hnolo awpa ta paduapa eima châna he my leipa na ta, hnôhlâ hmozy mypa ta,
nohphapa vaw chhi awpa cha khâ eima mokhâh tyhpa tlao a châ…cha hawhpa palôh ei
phaoh theina chhâpa chhao, nâma vâ deita a châ. Duasu a hliena vâta eima likah
he a rao awpa pasaih vana la y..” kaw tah ta.
Ngôki
chata, “A uh Dôthâ, nâma châ iekhytuhpazy ta nâma nahta a ti thai awpa eima châ
leizie zy, eima duasu a hlie zie zy eina chho tyh ei. Châhrasala, chhaolei lia
he ei sâhkha vaw pih chanei heihpa hmahta châ hr’aw sala, châ paphasai aw vana
tahpa bie ei châ taih. Chyhsa hropa zydua ta ama cha pathlua nota chhao na kiah
liata khâchâ a duah aw na ta, nâ lyna cha ei lyna châ aw ta, na pachârôhna
chhao ei pachârôhna a châ hra aw. Hiahvâ ta hmialâ meithâh a zawhpa miah
papaipa aw ta, khatita ma la syna Opi miakha liata nawhly a pyhpa ta
saduthliena eima papitlohsa cheingei aw…A uh Dôthâ, nâma dei leipa ta la ei
khizaw pakituhpa y vei ei mâh my..” tahpa ta a pakah tawhta bie kaw puapa vâta
noza pakhua ha heihpa hmi phaohpa ta Dôthâ mokhaoh liana chata kei mohpa ta a
khu heih ta.
Dôthâ
chata thothih hryta pavaw sâh ngâpa pyuzy chata Ngôki ao nata reih nai
zualuahpa cha ama patla pasu kawpa ta pahno ta; thlihua vaw pathlipa ta Ngôki
sâ nai zualuahpa ta avaw hmôpa ry liata khochhihna zydua palaona, a kyhpachâ
chaipa hmi chata, a châna zydua pamysa ta, Ngôki châta khizaw liata satlia a y
chhôhpa hawhta â pachâna palôh za hnei leithei tyh vei.
Daihti
he paduasa theipa châ ha mawh sala cha, Dôthâ chata Ngôki ta nozana hmi
phaohpâna chôta, lyuhbie thlôh chaipa a hlâ nopa cha daihti y khao leina taihta
chalihsa awpa a khoh tlai aw!
Dôthâ
palôh cha alyna ta bieta; cha hawhna pyly chata Ngôki palôh cha chhopasia thai
lei awpa alyna nata thlalôhna ta a bie hra.
Khizaw
ta kheihawhpa hmo cha ma he satlia nata laihsa, duasu alyu lei kawpazy likah
liana heta âvaw pahiehpapua khei aw, tahpa cha ahy pahnopa nata rei theipa châ
hra vei sala, kyhpachâna pathaihpa paw pakai haipa khochhihna cha, a
pahnothaikhei hra tlai aw!
Liahsa
ama thophao awpazy ama pasâ khai tawhna chata, Ngôki nô chata Dôthâ nata Vâchai
zy cha alynabie zy hlâ ta, O lâ tlô awpa ta a thao haw ei ta. Dôthâ zy chhao
cha Lôpi chavah ngai awpa ta a thao ha heih hra ei ta.
Zâlâ
noh tla awpa chata Khihrâ khih cha ai lei hmi kawpa ta notla tlâhthlôh chô
tawhna chata vaw sai liahsa ha heih ta. Nopi daihti ta chasipaw daihti pho a
chhuahpa ta amâ chatôh lichih a châ hapa vâta ziza cha â daihna rakha ta lalôh
ta, charei paphasana rakha ta a chakua hra.
Khih
hawka liana chata râh lâta a siepazy chhao avaw luah pathao ha heih ei ta.
Khihchhôh lâ tawhta hawtipa ialia viapazy nata nôpipa zy ta ama nawhâpa padona
awpa ta ama hla sa ngâpazy chhao thei awpa avaw y pathao ha heih. Chapaw hawti
thokhazy ta khih hawka ngaipa ta a râ chhiechhu ei ta; cha nota thokha ta ama
kahmi liata liahsa a tyuhpa ta laochhohpa nata bia chhohpa chabapa ta khih
hawka lâ cha a ngiahtiah lei kawpa ta ama vaw sai hnolo ngâkaw hra.
Khih
luh lâta nôpipa pakha ta, a nawh hâ ngâpa padona awpa ta,
“Ei nâ y, ei pâ y,
Vaw tlô chhailai tyh
Chyhsa nô, chyhsa paw,
Ti ta ti ta phaoh ha se
Mei ta mei ta kâ ha se,
Keimo nô keimo paw
Hleidy bâhkhâ avaw hli vaw hlâ…”
tahpa
ta nawh-eihna hla a sa ngâpazy, hawka daih lâta, hawti awhsâh ngâpa pyu nahta
khih chhôh lâta irupa nga ngâpa pyu nata vaotaw sâh chhie ta a sâh ngâpa hryta
nôsaw â awsao ngâpa pyuzy chata Khihrâ khih nohto hrozie a phuahluah kawna kao
a za y hra.
Chata
tly, khih thlahlôh a chhihpa, chariah china nata mokhâhna ta a pabua leipa khih
ama châ ha tawhta tly chy, thlahlôh kawpa ta hawtipazy chhaota noh ama vaw
pakhôsa tyhna khih a za châ hrapa a châ.
Lyu
raihria a thao hmeiseih awpa ta lyu rao mâh leipa ei ta, râh â khiepa nata khih
lâhnia ta liata tho hawpa cha nohto khihsa ama hmâna dâh châ chy; hmialâ daihti
pachâna ta pabua muarua leipa ta, lypa nata thapha kawpa ta cha-yna daihti ama
hmâh haipa a châ.
Chariah siehnaona daihti, hrâsiena daihti pha chaipa nata râh a khiena daihti pha chaipa ta ama vaw hnei tyhpa cha, Phiapi thlâpâ nata Patô thlâpâ likah chhôh he châ tyh ta. Khihhrâ khih chhao heta Hmypi thla chhâna lâ, ziza chakuapa a pai pasia hlâta râh a khie awpa ta amâ chhuahnoh. Daihti vâropi chhôh amâ vaw chhuahnoh hapa a châpa hnaihta O lâta tao byuhpa nata angiahpa, ama paloh hmâ leipazy thlai palohpa ta, O lâtapa hmota ama palôh la tu leipa ta, palôh pahâh kawpa ta râh amâ khie thei n’awpa ta amâ chhuahnoh chyu hra.
(Bo 6-na thlai eima vaw pazao heih aw)
No comments